Kính thưa quý thính giả, sau đây phóng viên Bảo Trân và Hướng Dương sẽ điểm lại những sự kiện nỗi bật tại Việt Nam trong tuần qua. Xin nhường lời cho chị Bảo Trân .
Bảo Trân: Thưa anh HD, trong tuần này, lại có thêm một tín đồ thuộc giáo phái đấng Christ bị bắt, anh có tin thêm gì vệ việc này không?
Hướng Dương: Thưa chị, vào hôm thứ Năm 18/5, bạo quyền VN đã bắt giam ông Nay Y Blang, một tín đồ Tin lành thuộc giáo phái Đấng Christ, với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do để chống phá nhà nước”.
Ông Nay Y Blang 47 tuổi, cư trú tại xã Ea Lâm, huyện Sông Hinh tỉnh Phú Yên, bị công an tỉnh Phú Yên bắt giam với cáo buộc nói trên.
Theo cáo trạng. công an cho rằng từ cuối năm 2019 đến nay, ông Nay Y Blang tham gia Hội thánh Đấng Christ ở địa phương. Hội thánh này bị công an Phú Yên cho rằng do ông Aga ở Hoa Kỳ cầm đầu.
Ông Nay Y Blang cho biết vào tháng 8 năm ngoái, ông có gặp một viên chức ngoại giao thuộc tòa tổng lãnh sự Hoa Kỳ ở Sài Gòn, sau đó đến tháng 9 cùng năm là có hẹn gặp với phái đoàn phụ trách tôn giáo từ bộ ngoại giao Hoa Kỳ. Tuy nhiên ông không thể gặp phái đoàn vào tháng 9 vì giới chức an ninh câu lưu ông ở bến xe Phú Lâm thuộc thành phố Tuy Hòa.
Sau đó ông và gia đình liên tục bị nhà cầm quyền địa phương sách nhiễu, tra vấn về cuộc gặp với viên chức lãnh sự Hoa Kỳ.
Công an Phú Yên cho rằng ông Nay Y Blang cung cấp thông tin sai sự thật cho các cá nhân, tổ chức nước ngoài vu cáo, xuyên tạc chính sách tín ngưỡng, tôn giáo của nhà nước nhằm giảm uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Bảo Trân: Cùng ngày, tức ngày 18/5 phái đoàn của ủy ban tự do tôn giáo Hoa Kỳ có cuộc gặp với các chức sắc thuộc Hội đồng Liên tôn Việt Nam thưa anh?
Hướng Dương: đúng vậy thưa chị, phái đoàn UBTDTGQT Hoa Kỳ đã có cuộc tiếp xúc với đại diện các chức sắc tôn giáo thuộc Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam- một tập hợp tổ chức tôn giáo không chịu sự kiểm soát của nhà nước. Dẫn đầu phái đoàn là ông Frederick Davie, uỷ viên của USCIRF cùng viên chức của Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn.
Cuộc gặp diễn ra tại chùa Giác Hoa (Sài Gòn), thuộc Giáo Hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.
Đại diện các tôn giáo thuộc Hội đồng Liên Tôn Việt Nam đề nghị chính phủ Mỹ có biện pháp cứng rắn, trừng phạt các quan chức Việt Nam xâm phạm quyền tự do tôn giáo bằng cách áp dụng Luật Magnitsky. Đặc biệt, đưa Việt Nam vào Danh sách các quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo (CPC).
Đạo luật Magnitsky toàn cầu được ban hành năm 2016, ủy quyền cho chính phủ Hoa Kỳ xử phạt những người mà họ coi là có hành động vi phạm nhân quyền bằng cách đóng băng tài sản và cấm các quan chức này nhập cảnh Hoa Kỳ.
Hiện Hoa Kỳ đang xếp Việt Nam vào danh sách không có tự do tôn giáo.
Bảo Trân: Liên quan đến ông Đường Văn Thái, người bị mật vụ VN bắt cóc tại Thái Lan, anh có tin gì thêm không?
Hướng Dương: Thưa chị, Bức thư chung của 19 tổ chức nhân quyền quốc tế ký ngày 18/5, gởi đến Văn phòng Cao uỷ của Liên Hiệp quốc về Người tị nạn (UNHCR) ở Thụy Sĩ, kêu gọi cơ quan này hối thúc Việt Nam trả tự do cho ông Đường Văn Thái, người được cho là bị mật vụ Việt Nam bắt cóc ở Thái Lan vào trung tuần tháng Tư vừa qua. Lá thư không quên nhắc đến nhà báo Trương Duy Nhất, người cũng bị mật vụ bắt cóc và hiện đang thụ án 10 năm tù giam với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước”.
Lá thư bày tỏ sự lo ngại cho sự an toàn của hàng trăm người Việt tị nạn tại Thái Lan có nguy cơ bị bắt cóc hoặc bị cưỡng bức hồi hương bởi mật vụ cộng sản. Mười chín tổ chức nhân quyền này cho rằng vụ bắt cóc nhà báo Trương Duy Nhất và ông Đường Văn Thái đều vi phạm trắng trợn luật lệ quốc tế về tị nạn và nhân quyền của chính quyền Việt Nam.
Trong thư chung gửi người đứng đầu Cao ủy của LHQ về Người tị nạn, ngoài việc kêu gọi bảo vệ quyền tị nạn, các tổ chức này còn hướng tới đến việc xoá bỏ các hình thức tra tấn và án tử hình trên khắp thế giới.
Bảo Trân: Thưa anh, liên quan đến Trung cộng, thì lại có tin là tàu khảo sát của TC lại quay về bãi Tư Chính của VN… tin này ra sao thứ anh?
Hướng Dương: Vâng, thưa chị, theo dữ liệu của tổ chức Marine Traffic, tàu khảo sát Hướng Dương Hồng 10 của Trung Cộng đã quay lại Bãi Tư Chính vào ngày 17/5 và đang hoạt động tại vùng đặc quyền kinh tế VN.
Vào hôm 15/5, chiếc tàu này rời vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam đi về khu vực đá Chữ Thập nhưng bất ngờ trở lại Bãi Tư Chính, nơi có các giàn khoan khai thác dấu khí của VN.
Ông Raymond Powell, nhà nghiên cứu các vấn đề Biển Đông tại đại học Stanford, cho biết là dựa theo bản đồ cáp ngầm năm nay, điều mà ông nghĩ đến là đường dây cáp ngầm dưới biển, nhưng điều này chỉ có thể giải thích đường khảo sát từ đông bắc đến tây nam của chiếc tàu này.
Bên cạnh đó, chiếc tàu khảo sát này lại cần có một đội hộ tống quá lớn khiến người ta nghi ngờ đây là một thông điệp gửi đến bạo quyền VN nhằm khẳng định Trung Cộng sở hữu các mỏ khí trong vùng biển này.
Cần biết là trong đợt đầu tiên xâm nhập vào vùng biển này, phía VN điều hai tàu kiểm ngư đến giám sát, cộng với một tàu hải cảnh. Tuy nhiên đến hôm 17/5, chỉ còn một chiếc tàu hải cảnh có mặt.
Bảo Trân: Cuối cùng, thưa anh, tin tức về nhà máy lọc dầu lớn nhất VN đang trực diện với nguy cơ phải ngừng sản suất là sao thưa anh?
Hướng Dương: Thưa chị, Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn lớn nhất VN đang trực diện với nguy cơ phải ngừng sản xuất vì không đạt được thỏa thuận tái cấu trúc tài chánh để trả nợ trước tháng 11 tới đây.
Thông tấn xã Nikkei Asia loan tin trên vào ngày 17/5, trích dẫn phát biểu của Tổng giám đốc người Nhật Hasegawa So là nhà máy nói trên đang cần thêm hỗ trợ về tài chính của hai chính phủ Nhật Bản và Việt Nam.
Cần biết là cứ vào mỗi tháng 5 và tháng 11, nhà máy Nghi Sơn phải thanh toán các khoản nợ vay mượn. Khoản thanh toán 375 triệu Mỹ kim cho tháng 5 này đã có, tuy nhiên đến tháng 11, nhà máy phải thanh toán 277 triệu Mỹ kim đang gặp khó khăn.
Hiện nhà máy Nghi Sơn và các ngân hàng đang đàm phán kế hoạch tái cấu trúc nợ nần. Phía cho vay đề nghị gia hạn thêm hơn 3 năm cho thời gian thanh toán khoản vay 2 tỷ Mỹ kim.
Đối với đề nghị này cả bốn nhà đầu tư vào liên doanh phải đồng thuận với kế hoạch. Tuy nhiên tập đoàn PetroVietnam chưa đồng ý vì cần có sự chuẩn thuận của cấp cao hơn là bộ công thương VN.
Theo một nguồn tin, các nhà đầu tư nước ngoài trong dự án liên doanh 9 tỷ Mỹ kim này gồm Idemitsu Kosan, Kuwait Petroleum Europe, Mitsui Chemical đã có thư đề nghị nhà nước Việt Nam chuẩn thuận kế hoạch vừa nêu. Hà Nội dường như hiểu rõ phía đối tác Nhật Bản không thể để cho nhà máy phải đóng cửa vì những hệ quả ngoại giao và kinh tế của biện pháp này.
Cần biết là nhà máy lọc dầu Nghi Sơn bắt đầu hoạt động vào năm 2018 với công suất thiết kế 200 ngàn thùng dầu thô mỗi ngày. Tuy nhiên nhà máy này đã hoạt động chừng 10% công suất đó và cung cứng cho thị trường trong nước từ 30% lượng xăng dầu tiêu thụ. Nếu nhà máy ngưng sản xuất sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng xăng dầu ở Việt Nam.
