Hiến pháp là luật nền tảng hay nôm na là luật mẹ của tất cả mọi luật pháp trong một nền dân chủ hiến định, pháp trị và đa nguyên. Hệ thống luật pháp nói chung điều hợp mọi tương quan xã hội trong một quốc gia. Chính vì thế phê bình hiến pháp và những vấn đề luật pháp trong một quốc gia, một mặt góp phần hoàn thiện hiến pháp và hệ thống pháp lý, mặt khác nâng cao dân trí về một khía cạnh trọng yếu của nền dân chủ quốc gia. Đây là mục tiêu của chuyên đề “Phân Tích Hiến Pháp, Luật Pháp Việt Nam Và Quốc Tế” do ĐPT ĐLSN chủ trương. Sự đóng góp của các luật sư tham dự chuyên mục này là những quan điểm cá nhân, không nhất thiết thể hiện quan điểm chính thức của đài.
Sau đây, mời quý thính giả nghe phần phỏng vấn Luật sư Nguyễn Đỗ Phủ, qua đề tài: “Tu Chính Án 14 – Quyền Công Dân & Bảo Vệ Bình Đẳng” … xin mời anh Hải Sơn.
Xin kính chào Ls. Nguyễn Đỗ Phủ. HS rất vui được trở lại với ông qua chuyên mục Phân Tích Hiến Pháp, Luật Pháp Việt Nam Và Quốc Tế của đài ĐLSN hôm nay. Thưa Ls. Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ …
- … định nghĩa quyền công dân Hoa Kỳ như thế nào, và những ai được công nhận là công dân theo quy định này, thưa ông?
- Điều khoản “Bảo vệ Bình đẳng trước pháp luật” có ý nghĩa gì, và chính quyền các tiểu bang phải tuân thủ nguyên tắc ấy ra sao, thưa luật sư?
- Quyền công dân theo Tu chính án thứ 14 khác với các quyền và đặc quyền dành riêng cho công dân Hoa Kỳ như thế nào, thưa ông?
- Chính phủ có được phép đối xử khác nhau với các nhóm người dựa trên chủng tộc, giới tính, nguồn gốc quốc gia hoặc tình trạng di trú hay không, thưa luật sư?
- Khi cho rằng quyền bình đẳng của mình bị một cơ quan công quyền xâm phạm, người dân có thể sử dụng những biện pháp pháp lý nào để tự bảo vệ, thưa ông?
- Theo luật sư, Tu chính án thứ 14 đã ảnh hưởng như thế nào đến việc chấm dứt phân biệt chủng tộc và mở rộng các quyền dân sự tại Hoa Kỳ, thưa luật sư Phủ?
Thưa quý thính giả, qua phần trình bày của Ls. Phủ, chúng ta có thể thấy Tu chính án thứ 14 không chỉ xác định nền tảng của quyền công dân, mà còn khẳng định một nguyên tắc cốt lõi của nền dân chủ Hoa Kỳ: mọi người đều được pháp luật bảo vệ bình đẳng, và không một chính quyền tiểu bang nào được tùy tiện tước đoạt quyền sống, quyền tự do hay tài sản nếu không tuân thủ thủ tục pháp lý chính đáng.
Dù con đường xóa bỏ kỳ thị và mở rộng dân quyền vẫn còn nhiều thử thách, Tu chính án thứ 14 đã trở thành một trong những công cụ hiến định quan trọng nhất để người dân bảo vệ quyền lợi của mình. Xin cảm ơn Ls Nguyễn Đỗ Phủ đã chia sẻ cho quý thính giả của đài ĐLSN về một đề tài hết sức thiết thực. Chúc bình an, hẹn lại trong một buổi trao đổi khác. Xin kính chào luật sư ạ!
