Chuyện Nước Non Mình: CẨM NANG NUÔI TÙ(Tiếp)

Thưa quý thính giả,

Phạm Đoan Trang là một chiến sĩ tranh đấu cho tự do, dân chủ. Trong nhiều tác phẩm đấu tranh của cô chúng tôi đã chọn cuốn” Cẩm nang nuôi tù” để giới thiệu với thính giả vì nó rất cần thiết cho rất nhiều gia đình có thân nhân đang bị bạo quyền cầm tù. Hơn nữa làn sóng bắt bớ vẫn đang lan rộng nên sẽ có nhiều người sẽ phải ở trong thân phận” nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại”.

Sau đây mời quý thính giả theo dõi phần tiếp theo của Cẩm Nang Nuôi Tù sẽ do Bảo Trân trình bày để kết thúc chương trình PTĐLSN tối nay.

      DLSN12052022bis Cam nang

CẨM NANG NUÔI TÙ(Tiếp)

Phạm Đoan Trang

  1. Thế nào là vận động quốc tế thành công?

Thành công hay thất bại là so với mục tiêu do chính bạn đặt ra ban đầu. Đạt mục tiêu thì gọi là thành công. Không đạt thì là thất bại.

Thông thường, nếu đã nỗ lực vận động, thì không ít thì nhiều sẽ đạt kết quả.

  1. Xin kể một vài trường hợp thành công và cho biết nguyên nhân thành công?

Có thể kể đến trường hợp blogger Điếu Cày và luật sư Nguyễn Văn Đài. Hai trường hợp này có đầy đủ các yếu tố để thành công:

Thứ nhất, thu hút sự chú ý của dư luận. Cả hai người đều có bề dày hoạt động và được chú ý của công luận trong nước, mà vận động quốc tế vốn là sự mở rộng của vận động trong nước. Báo chí quốc tế có bài viết về họ, các tổ chức nhân quyền quốc tế có nhiều nỗ lực vận động cho họ. Chính phủ nhiều nước ủng hộ dân chủ (Mỹ, Đức, EU nói chung) cũng thường xuyên lên tiếng về họ.

Thứ hai, bối cảnh quốc tế thuận lợi cho việc vận động, nói cách khác là đúng vào thời điểm Chính phủ Việt Nam đang cần sự hỗ trợ và đồng thuận của các nước.

– Điếu Cày là gương mặt sáng giá để Việt Nam đem ra mặc cả trong giai đoạn mấu chốt của đàm phán về Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược Xuyên Thái Bình Dương (TPP) và an ninh khu vực với chính sách xoay trục về châu Á của Hoa Kỳ. Tháng 5/2014, Trung Quốc đưa dàn khoan dầu khổng lồ HD 981 vào vùng biển của Việt Nam; Việt Nam lúc đó cần tham gia TPP, cần Mỹ để làm đối trọng với Trung Quốc.

Kết quả chung: Tháng 10/2014, Điếu Cày được thả và “đày” sang Mỹ.

Luật sư Nguyễn Văn Đài và cộng sự Lê Thu Hà được trả tự do và sang Đức vào tháng 6/2018. Việc này chủ yếu là một biện pháp của phía Việt Nam nhằm làm dịu tình hình, sau những bê bối ngoại giao với Đức: tổ chức bắt cóc Trịnh Xuân Thanh, khiến nước Đức đơn phương đình chỉ quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước.

Làm thế nào vận dụng cơ chế LHQ để bảo vệ nhân quyền?

11/02/2014

Cơ chế bảo vệ nhân quyền của LHQ không phải là một hệ thống pháp luật và không có tính ràng buộc với quốc gia nào. Tuy nhiên, vẫn có những cách để những nạn nhân bị vi phạm nhân quyền ở Việt Nam dựa vào quốc tế để bảo vệ quyền của mình và những người khác.

Một ngày trước phiên điều trần UPR năm 2014 của Chính phủ Việt Nam, phái đoàn dân sự độc lập vận động cho nhân quyền Việt Nam đã gặp một quan chức cao cấp của Văn phòng Cao ủy Liên Hợp Quốc về Nhân quyền. Ông vốn là một luật sư, một chuyên gia về nhân quyền, và rất hiểu về các cơ chế của Liên Hợp Quốc, chẳng hạn UPR (Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát) hay SR (Báo cáo viên Đặc biệt).

Ông đã cung cấp cho các nhà bảo vệ nhân quyền Việt Nam nhiều kiến thức quý giá về hoạt động đấu tranh bảo vệ nhân quyền. Vì lý do “ngoại giao” với Liên Hợp Quốc (LHQ), ông đề nghị giấu tên để cuộc trò chuyện được thoải mái với những thông tin trung thực nhất có thể.

– Thưa ông, trong chuyến đi này, chúng tôi xác định mục đích chính của mình là nói cho người dân trong nước biết rằng có những cơ chế quốc tế để có thể bảo vệ nhân quyền của mọi người. Việt Nam hiện đã là thành viên của Hội đồng Nhân quyền LHQ. Chúng tôi được biết ông là một chuyên gia về thủ tục Báo cáo viên Đặc biệt. Ông có thể giải thích – một cách đơn giản nhất – cho những người dân Việt Nam có quan tâm hiểu về thủ tục này và các cơ chế nhân quyền khác của LHQ nói chung và Hội đồng Nhân quyền nói riêng không?

– Một cách cực kỳ vắn tắt thì LHQ có hai cơ chế bảo vệ nhân quyền:

  1. Các cơ quan dựa trên Hiến chương LHQ (charter bodies), trong đó có Hội đồng Nhân quyền LHQ với cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) và cơ chế Các Thủ tục Đặc biệt (Special Procedures).
  2. Các cơ quan được thành lập và hoạt động dựa trên các công ước quốc tế về nhân quyền (treaty bodies). Có 10 cơ quan như vậy, thực hiện chức năng giám sát việc thi hành 10 công ước quốc tế về nhân quyền.

Bây giờ tôi sẽ nói với các bạn về cơ chế Các Thủ tục Đặc biệt, là lĩnh vực của tôi. Tôi sẽ nói về những gì chúng tôi có thể làm được và những gì chúng tôi không làm được. Các bạn biết những điều này để có thể tận dụng cơ chế này bảo vệ quyền con người ở Việt Nam.

Những gì LHQ có thể làm:

Cơ chế Các Thủ tục Đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền LHQ gồm những hoạt động như: chính thức đến một quốc gia để tìm hiểu về tình hình nhân quyền (thăm viếng quốc gia – country visit); làm nghiên cứu, tham vấn chuyên gia, nâng cao nhận thức về nhân quyền…; và một hoạt động có thể dịch sang tiếng Việt là giao thiệp (communications).

Giao thiệp là việc LHQ gửi thư khiếu nại khẩn cấp (urgent appeal) hoặc thư đề nghị làm rõ (letter of allegation) cho chính phủ của quốc gia vi phạm nhân quyền. Cho nên có một cách dịch communications sang tiếng Việt là “thủ tục khiếu nại”. Nhưng về bản chất, hoạt động này đúng là giao thiệp ở cấp nhà nước và LHQ, và mang tính ngoại giao rất cao. LHQ cũng chỉ có thể gửi thư trên cơ sở thông tin tố cáo mà họ nhận được từ bên trong quốc gia vi phạm nhân quyền. Tuy nhiên, điểm tốt là mọi cá nhân hay tổ chức đều có thể gửi thông tin tố cáo trực tiếp.

You May Also Like