Chuyện Nước Non Mình: Cẩm Nang Nuôi Tù (tiếp)

Thưa quý thính giả,

Phạm Đoan Trang là một chiến sĩ tranh đấu cho tự do, dân chủ. Trong nhiều tác phẩm đấu tranh của cô chúng tôi đã chọn cuốn” Cẩm nang nuôi tù” để giới thiệu với thính giả vì nó rất cần thiết cho rất nhiều gia đình có thân nhân đang bị bạo quyền cầm tù. Hơn nữa làn sóng bắt bớ vẫn đang lan rộng nên sẽ có nhiều người sẽ phải ở trong thân phận” nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại”.

Sau đây mời quý thính giả theo dõi phần tiếp theo của Cẩm Nang Nuôi Tù sẽ do Bảo Trân trình bày để kết thúc chương trình PTĐLSN tối nay.

      DLSN17022022bis Cam nang

Cẩm Nang Nuôi Tù (tiếp)

Phạm Đoan Trang

Ai?

Gà Con (tên thật là Trần Cẩm Hà, sinh năm 1995, học luật tại Hà Nội) và ba người bạn, và công an Thành phố Hà Nội.

Làm gì? Làm sao? Bị công an đưa đi và giữ, không biết ở đâu.

Bao giờ? Từ 7h sáng nay (23/9/2018). Ởđâu?ĐưađitừnhàtrọởquậnĐốngĐa,HàNội,và giữ ở đâu không rõ.

Tại sao? (*)

Như thế nào? Không có câu trả lời.

(*) Trong đoạn trên, dù người viết không nêu lý do tại sao các bạn trẻ bị bắt, nhưng người viết có thể cung cấp thông tin về các bạn đó, để giúp độc giả tự rút ra nhận định cho mình.

Người viết không nhất thiết phải nài nỉ: “Xin mọi người quan tâm ạ” vì như thế tạo cảm giác rất nghiệp dư. Nếu viết đủ tốt thì bài ắt sẽ cung cấp thông tin và/hoặc tạo ra cảm xúc, để người đọc tự quyết định có hành động hay không.

  1. c) Thiếu thông tin

Ví dụ mô phỏng một status trên Facebook:

Hiện nay có một số kẻ lạ mặt lảng vảng ở khu vực vườn rau Lộc Hưng, không biết để làm gì. Mong mọi người quan tâm ạ.

Đưa tin như thế này thì thật sự người đọc có muốn quan tâm cũng chẳng được, vì không hiểu gì cả. Status này thiếu tất cả các thông tin căn bản: Hiện nay là lúc nào, mấy giờ, ngày tháng nào? Vườn rau Lộc Hưng ở đâu? Những kẻ lạ mặt đó là ai và như thế nào, có tung tích gì về họ? Họ đang làm gì? Tại sao phải quan tâm đến họ? Quan tâm thì phải làm gì?

Sửa status trên nghĩa là phải viết lại toàn bộ, bổ sung thông tin. Ví dụ:

Từ 7h sáng nay (31/01/2018), có một số kẻ lạ mặt, đeo khẩu trang, lảng vảng ở khu vườn rau Lộc Hưng (quận Tân Bình, TP.HCM). Chúng mang ghế nhựa, ghế sắt vào ngồi trên đất vườn rau, cầm điện thoại, chụp hình và quay phim người ra vào khu vực. Khi có người dân địa phương ra hỏi, chúng không trả lời mà trừng mắt đe dọa và vẫn tiếp tục quay phim, chụp ảnh.

Vườn rau Lộc Hưng là một mảnh đất 6 hecta thuộc sở hữu của Giáo hội Công giáo, nhưng đã bị chính quyền tịch thu sau hai đợt cưỡng chế ngày 04 và 08/01/2018. Hơn 200 căn nhà đã bị san phẳng.

  1. d) Không có thông tin

Ngoài câu “chờ mãi mới thấy ảnh xịn” và biểu tượng cười ngoác miệng, bức ảnh không có chú thích gì khác, không đem đến một thông tin nào.

  1. e) Không có thông tin

Đoạn văn trong hình là nhằm giới thiệu một báo cáo quan trọng của nhóm Cây Xanh (Green Trees) năm 2016, báo cáo “Toàn cảnh thảm họa môi trường biển Việt Nam”. Cho đến nay, đây là báo cáo duy nhất của xã hội dân sự Việt Nam (cả khối chính thống, có giấy phép và khối không giấy phép, không được thừa nhận). Nó cũng được xuất bản bằng ba thứ tiếng: Anh, Việt, Đài. Tuy vậy, toàn bộ các thông tin này và những thông tin khác liên quan đến báo cáo, có thể làm nổi bật tính “hiếm, quý” của báo cáo, đều không được nhắc đến trong đoạn dưới đây.

  1. f) Thông tin sai sự thật

Ví dụ giả tưởng: Hôm nay gia đình đã được gặp mặt Hồng. Hồng gầy đi nhiều, tóc bạc dù chỉ mới ngoài 30 tuổi. Hồng khóc rất nhiều, nói là chỗ ở bẩn và ẩm thấp quá nên không ngủ được, và do Hồng không chịu mặc áo tù nên hay bị quản giáo xúi bạn tù gây gổ. Hồng cũng phát hiện có một khối u ở bụng, nghi là ung thư… Gia đình rất mong được cộng đồng hỗ trợ để Hồng có thể sớm thoát khỏi ngục tù cộng sản, đến với bến bờ tự do.

Thực tế là Hồng không bị khối u nào cả, cũng không gầy, không sút cân, không bạc tóc. Nếu như vậy thì đoạn trên đây là sai sự thật, có thể làm mất uy tín người viết.

Ngoài ra, đoạn trên đây làm tổn hại hình ảnh của tù nhân lương tâm: Nó cho thấy một người được tiếng là “nhà hoạt động”, nhưng yếu đuối, hay ca cẩm, than vãn, không chịu được khổ, và rõ ràng là muốn đi tị nạn. Mong muốn tị nạn không có gì sai, nhưng việc một người hoạt động ngồi tù và khóc lóc muốn tị nạn sẽ dễ bị nhà nước cộng sản tuyên truyền thành “đấu tranh chẳng qua để kiếm vé ra nước ngoài”.

  1. 23 điều cần lưu ý khi viết tin, viết bài
  2. Tiếng Việt thường dài dòng, do đó, bỏ được từ nào thì nên bỏ, để tiết kiệm từ ngữ, câu ngắn bớt, bài ngắn bớt. Sau khi viết xong, bạn nhất thiết phải đọc lại, và nên đọc thành tiếng, ít nhất là để phát hiện các từ bị lặp, các từ thừa và có thể bỏ đi.
  3. Khi làm tin tức truyền hình, khi viết lời bình cho video clip, nên viết câu ngắn, câu đơn, mỗi câu diễn đạt chỉ một ý. Khi viết bài trên mạng thì thoải mái hơn, có thể thay đổi độ dài của câu, sắp xếp câu ngắn, câu dài xen kẽ nhau, để bớt đơn điệu.
  4. Dùng những từ ngữ phổ thông, phổ biến, những từ mà người đọc/xem/nghe nói chung đều hiểu nghĩa. Tránh dùng từ lạ, từ chuyên môn, từ hiếm, từ khó hiểu, từ nước ngoài, ví dụ: “kiến văn”, “cầu bầu”, “review”, “confirm”…
  5. Tuy nhiên, người viết rất nên, rất cần phải có vốn từ phong phú, để bài viết không bị đơn điệu, nghèo nàn về từ vựng, không bị lặp từ. Đặc biệt, nếu muốn tạo cảm xúc ở độc giả, nhất thiết người viết phải có vốn từ phong phú, trong trường hợp lý tưởng thì phải là một bậc thầy về ngôn ngữ mà mình dùng để viết.

You May Also Like