Cẩm Nang Nuôi Tù: Phạm Đoan Trang

Thưa quý thính giả,

Phạm Đoan Trang là một chiến sĩ tranh đấu cho tự do, dân chủ. Trong nhiều tác phẩm đấu tranh của cô chúng tôi đã chọn cuốn” Cẩm nang nuôi tù” để giới thiệu với thính giả vì nó rất cần thiết cho rất nhiều gia đình có thân nhân đang bị bạo quyền cầm tù. Hơn nữa làn sóng bắt bớ vẫn đang lan rộng nên sẽ có nhiều người sẽ phải ở trong thân phận” nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại”.

Sau đây mời quý thính giả theo dõi phần tiếp theo của Cẩm Nang Nuôi Tù sẽ do Bảo Trân diễn đọc để tiếp tục chương trình tối nay

Luật Thi hành Tạm giữ Tạm giam năm 2015 quy định: “Bảo đảm nhân đạo; không tra tấn, truy bức, dùng nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, người bị tạm giam” (Điều 4), nghiêm cấm “tra tấn, truy bức, dùng nhục hình; các hình thức đối xử, trừng phạt tàn bạo, vô nhân đạo, hạ nhục con người hoặc bất kỳ hình thức nào khác xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tạm giữ, người bị tạm giam” (Điều 8).

Trong thực tế ở Việt Nam, công an (điều tra viên, quản giáo…) có vô vàn cách thức để hành hạ người bị giam giữ, người tù, mà không bị coi là tra tấn. Đơn cử: Không cho sử dụng nước nóng, ăn thức ăn (cơm canh) nóng trong mùa đông giá rét ở miền Bắc. Ăn xong, người tù tha hồ mà run cầm cập vì bị mất nhiệt.

Buộc người tù phải nằm ngủ trên sàn xi măng trong những ngày đông là gì, nếu không phải là tra tấn?

Trong thời gian bị tạm giam chờ xét xử, luật sư Nguyễn Văn Đài và cộng sự Lê Thu Hà mỗi người đều bị nhốt trong một căn buồng 6 mét vuông (chung với một người nữa), không được tiếp xúc với ánh mặt trời suốt hai năm rưỡi. “Tôi phải ăn cơm sống 20 ngày, thức ăn thỉnh thoảng bị thiu hoặc họ cho xà phòng vào canh, cho những mùi khó chịu vào nước uống, cấp thuốc vào nửa đêm, thường xuyên ngừng không cho nghe radio và đọc báo, thỉnh thoảng cắt điện nước. Trại tạm giam nuôi những con gà trống có tiếng gáy to, cứ bắt đầu khoảng 2h sáng là chúng cất tiếng gáy tới 6h sáng làm nhiều người bị tạm giam mất ngủ… Tóm lại là công an trại giam nghĩ ra mọi cách để gây khó khăn, cố ý làm cho tôi tức giận và khủng hoảng tinh thần” – ông Đài kể lại.

  Tù nhân lương tâm ở trại Ba Sao: Tù trong tù “… những tù nhân lương tâm ở trại này đều bị cô lập, không được tiếp xúc với những tù thường phạm khác vì họ sợ tinh thần của tù nhân lương tâm ảnh hưởng đến toàn trại.

 Các anh không được giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Giờ giấc lao động cưỡng bức cũng rất căng, đúng 8 giờ một ngày. Hàng ngày đi làm sớm nên các anh phải dậy từ rất sớm để còn tập thể dục, vệ sinh cá nhân. Công việc là làm đồ mây tre đan. Việc này tuy không vất vả nhưng rất độc hại vì nguyên liệu được ngâm tẩm chất hóa học. Nguyên liệu lại chất đầy trước buồng giam nên không chỉ lúc làm mà suốt ngày các anh hít phải hơi độc. Phòng giam ẩm thấp, bẩn thỉu và thiếu ánh sáng trầm trọng, vì nơi các anh đang ở bây giờ chính là khu biệt giam trước đây.

Về sinh hoạt rất vất vả. Mùa đông trại không cho nhận chăn, quần áo rét người nhà gửi vào. Mỗi người chỉ được dùng một áo ấm. Đồ ăn cũng không được nhận của gia đình gửi vào mà phải mua của trại rất đắt, gấp nhiều so với giá thị trường. Đã phải mua đắt nhưng lại không ngon, chất lượng thế nào thì chịu thế”.

10. Quyền được xét xử công bằng Khoản 2 Điều 31 Hiến pháp Việt Nam 2013 quy định: “Người bị buộc tội phải được tòa án xét xử kịp thời trong thời hạn luật định, công bằng, công khai”. Tuy thế, luật Việt Nam lại không có định nghĩa thế nào là phiên tòa công bằng

Luật Việt Nam tuyệt nhiên không nhắc tới khái niệm “tòa án độc lập” hay “không thiên vị”. Mà thực tế là hệ thống tòa án ở Việt Nam không thể nào độc lập, không thể nào không thiên vị được. Luật bất thành văn là các thẩm phán đều phải là đảng viên cộng sản, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao là ủy viên Trung ương Đảng. Còn đảng Cộng sản Việt Nam thì lại vận hành theo cái nguyên tắc được gọi là “tập trung dân chủ”: Thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức.

Trước các phiên xử, công an, viện kiểm sát, và tòa án cũng thường có các cuộc họp ba bên, gọi là họp liên cơ quan tư pháp (điều tra, truy tố, xét xử) để thống nhất tinh thần chung trước khi xử. Cuộc họp này định hướng đường lối xét xử, có thể nói đây gần như là cuộc bàn bạc định tội trước. Sau đó tại tòa, hội đồng xét xử chỉ việc làm theo định hướng đã có sẵn, hay còn gọi là theo chỉ đạo.

11. Quyền được hưởng suy đoán vô tội. Khoản 1 Điều 31 Hiến pháp Việt Nam 2013 quy định: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật”. Điều 13 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định: “Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội”.

Trên thực tế, ngay cả khi “không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội”, các cơ quan tố tụng (công an, viện kiểm sát, tòa án) cũng chẳng tuyên bố người bị buộc tội là oan, vô tội, và cứ tiếp tục giam cầm. Chuyện này xảy ra thường xuyên, tiêu biểu là trong nhiều vụ kết án tử hình oan sai (Hồ Duy Hải, Nguyễn Văn Chưởng, Lê Văn Mạnh…). Điều 15 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định: “Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Người bị buộc tội có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội”.

Trên thực tế, khi đối diện cơ quan công an, bạn sẽ rất thường xuyên nghe họ nói: “Nếu anh/chị không có sai phạm gì thì anh/chị chứng minh đi, bảo vệ sự trong sạch của mình đi”.

12. Quyền được xét xử công khai. Khoản 2 Điều 31 Hiến pháp Việt Nam 2013 quy định: “Người bị buộc tội phải được tòa án xét xử kịp thời trong thời hạn luật định, công bằng, công khai. Trường hợp xét xử kín theo quy định của luật thì việc tuyên án phải được công khai”. Trong thực tế, chẳng phiên tòa nào trong các vụ án chính trị được công khai. Các cơ quan ngoại giao, sứ quán nước ngoài, tổ chức quốc tế muốn tham dự phải gửi đơn “xin phép” tòa và Bộ Công an từ sớm, nhưng tòa và Bộ Công an không có nghĩa vụ trả lời và cũng thường im lặng, hoặc nại “lý do an ninh” để từ chối.

 Dân thường đến dự thì bị chặn ở cổng tòa, bị xua đuổi, có thể bị đánh, bắt về đồn, thậm chí giam luôn 9 ngày (như trường hợp luật sư Lê Quốc Quân và bác sĩ Phạm Hồng Sơn khi tìm cách đến dự phiên tòa xử ông Cù Huy Hà Vũ, ngày 04/4/2011).

Bộ Công an còn hợp pháp hóa việc bắt bớ, trấn áp những người đến dự phiên tòa bằng Thông tư 13/2016/TT-BCA ngày 10/3/2016 “quy định thực hiện nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa của lực lượng công an nhân dân”. Điều 14 Thông tư này quy định: “Khi xảy ra tình huống tụ tập đông người gây rối trật tự tại khu vực xét xử thì cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa phải tuyên truyền, yêu cầu mọi người tự giải tán, chấm dứt việc gây rối trật tự. Trường hợp sau khi tuyên truyền, yêu cầu những người tụ tập gây rối trật tự không chấp hành thì cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa phải triển khai ngay phương án bảo vệ phiên tòa đã được phê duyệt, tập trung lực lượng ngăn chặn hành vi gây rối, cô lập, bắt giữ người chống đối, chủ mưu, cầm đầu gây rối trật tự khi cần thiết”.

You May Also Like